ما علاقه مندان بازی با به بازار آمدن هر عنوان جدیدی سعی می کنیم هر چه سریع تر عناوین مورد علاقه خود را تهیه کرده و بازی کنیم. اما در آن سوی قضیه هم کسانی هستند که با خرید هر بازی توسط ما برقی از شادی در چشمانشان می درخشد و شاید بتوان گفت برنده اصلی این بازی ها آنها هستند که هر ساله سود سرشاری به جیب می زنند ...
بررسی کارنامه بازی سازان بزرگ جهان در سال 2008
حسین رسولی- دنیای کامپیوتر و ارتباطات- قسمت اول
ما علاقه مندان بازی با به بازار آمدن هر عنوان جدیدی سعی می کنیم هر چه سریع تر عناوین مورد علاقه خود را تهیه کرده و بازی کنیم. اما در آن سوی قضیه هم کسانی هستند که با خرید هر بازی توسط ما برقی از شادی در چشمانشان می درخشد و شاید بتوان گفت برنده اصلی این بازی ها آنها هستند که هر ساله سود سرشاری به جیب می زنند. گرچه اگر بخواهیم واقع بین تر باشیم، همیشه هم اوضاع بر وفق مراد آنان نیست و با وجود سرمایه گذاری ها، برنامه ریزی ها و زحمات فراوانی که می کشند، در پایان سال چیزی جز ضرر عایدشان نمی شود. وب سایت edge online که از مشهورترین پایگاه های تخصصی بازی است، در یک بررسی کارنامه تجاری و مالی 20 تولیدکننده و ناشر عمده بازی جهان را مورد تحلیل قرار داده است. در این مقاله که در دو بخش به نظرتان می رسد، نگاهی خواهیم داشت به وضعیت هر یک از این شرکت ها در سال مالی گذشته و در کنار آن کارنامه آنان در زمینه ساخت بازی و میزان موفقیتشان را به طور اجمالی بررسی خواهیم کرد. در زیر بخش نخست این مقاله را که شامل ده شرکت نخست می شود، مطالعه می کنید:
midway
درآمد: 176 میلیون دلار
سود- زیان: 114 میلیون دلار
«میدوی» یکی ازشرکت های پولدار ولی بداقبال امسال بود. بداقبالی ای که سه سال است گریبان این شرکت را گرفته است. طی سال گذشته دست اندرکاران این شرکت تلاش زیادی کردند تا اوضاع آن را تا حدودی بهبود بخشند و در این راه از عرضه عناوین بزرگ و پرسروصدا و صرف هزینه های کلان هیچ دریغ نکردند. blacksite: area51 یکی از این عناوین پرسروصدا اما ناموفق بود که در ژانر تیراندازی اول شخص عرضه شد. هاروی اسمیت، طراح اصلی بازی، در توجیه این عدم موفقیت ادعا کرد که برای آماده کردن سریع تر بازی بسیار تحت فشار بوده است. (وی مدتی بعد از کار در میدوی استعفا کرد.)
stronglehold نیز یکی دیگر از بازی های تیراندازی اول شخص ساخته میدوی در اوایل سال جاری بود که توسط کارگردان مشهور فیلم های اکشن هالیوود، جان وو، و با ایفای نقش بازیگر هنگ کنگی، چون یون فت، ساخته شد. به گفته میدوی این بازی یک میلیون نسخه فروخت. عنوان بزرگ دیگر این شرکت unreal tounament щ بود که گرچه برای پلی استیشن 3 و pc فروش خوبی کرد اما انتظارات میدوی را برآورده نکرد. هم اکنون میدوی امید دارد با عقد قرارداد با dc comics و با تکیه بر بازی های پرطرفدار «مورتال کامبت» و «dcuniverse» باز هم به اوج بازگردد. همچنین این شرکت درنظر دارد بازی فوتبالی خود را با عنوان blitz بار دیگر احیا کرده و روانه بازار کند. اما احتمالا باید بزرگ ترین پروژه آتی مید وی را بازی ماشین سواری whellman دانست که نام بازیگر مشهور دیگری یعنی «وین دیزل» در آن به چشم می خورد.
d3
درآمد: 144 میلیون دلار
سود- زیان: 95/2 میلیون دلار
بیشتر کاربران غیرژاپنی d3 را بیشتر به واسطه بازی «پازل کوئست» می شناسند. اما واقعیت این است که این شرکت در ژاپن بسیار فعال بوده و طی سال های گذشته بیش از 2000 عنوان برای پلی استیشن 2 بیرون داده است. برای d3 جبران زیان سال قبل و رسیدن به سودی هر چند ناچیز در سال جاری یک پیروزی بزرگ محسوب می شود. نگاهی به کارنامه مالی این شرکت در سال گذشته نشان می دهد که فروش آن در آمریکای شمالی بیشتر از میزان آن در داخل ژاپن بوده است. به رغم اعلان اولیه مقامات این شرکت در این باره که فعلا قصد تولید و عرضه بازی برای کنسول های نسل جدید را ندارند، اخیرا اعلام شده است d3 قصد دارد بعضی از بازی های قدیمی خود را برای wiiمنتشر کند. احتمالا موفقیت خیره کننده کنسول Wii نینتندو در جذب مخاطب برای بازی های ساده در این تغییر رویکرد بی تأثیر نبوده است. هم اکنون d3 قصد دارد بازی dark sector را برای بازارهای اروپا و ایالات متحده منتشر نماید. سازنده این بازی digital extremes است. همچنین تصمیم دارد با همکاری cartoon network بازی های جدیدی بسازد. ساخت ادامه بازی پازل کوئست با عنوان galatrix از دیگر برنامه های این شرکت است.
codemasters
درآمد: 149 میلیون دلار
سود- زیان : 15 میلیون دلار
این شرکت که بیشتر با دو بازی معروفش، یعنی بازی ماشین سواری «کالین مک را» و بازی کریکت «برایان لارا» مشهور است، طی دو سال گذشته جهش قابل توجهی داشته است. سال های 2005 و 2006 دو سال طلایی برای «کد مسترز» بودند و در سال 2007 این شرکت به سودآوری چشمگیری رسید. «کد مسترز» توانست با عرضه بازی dirt و پس از آن GRID خود را به عنوان یکی از تولیدکنندگان برتر بازی های ریسینگ و ماشین سواری تبدیل کند. گرچه این شرکت در سبک بازی های اکشن هم عناوین کم اهمیتی بیرون نداده که آورلرد، کلایو بارکر جریکو و ترنینگ پوینت چند نمونه از آنهاست. این شرکت قصد دارد با مشارکت ناشر بازی majesco اقدام به انتشار بازی های ساده تر مانند کیک مانیا 2 و توی شاپ برای کنسول ds وour house برای wii کند. امید codemasters در نیمه دوم سال 2008 بیشتر به دو بازی اکشن «نفرین » و «بازگشت آرگونات ها» است. کد مسترز تصمیم دارد در سال 2009 با ارتقای انجین مورد استفاده در GRID و خرید امتیاز مسابقات فرمول یک همچنان جایگاه خود را در عرصه بازی های سبک مسابقه ای در صدر نگاه دارد.
SCI/Eidos
درآمد: 285 میلیون دلار
سود- زیان: 197- میلیون دلار
«ایدوس» هم از جمله شرکت هایی بود که در سال مالی گذشته با ضرر هنگفتی مواجه شد. نام Eidosبا دو بازی موفق «توم ریدر» و «هیتمن» مشهور شد. اما در سال گذشته، این شرکت سعی کرد با دو بازی اکشن دیگر یعنی «کین و لینچ» و conflict: denied ops برای دو کنسول xbox360وPlayStation3 ثابت کند که برای درخشان نگه داشتن برند خود در زمینه بازی های اکشن فقط به این دو عنوان وابسته نیست. Eidos همچون بسیاری از سازندگان دیگر بازی در سال های اخیر، تلاش کرد وارد عرصه بازی های ساده هم شود و با ساخت بازی هایی چون «دینردش» برای dsوPSP و «سگ ها و گربه ها» برای ds کارش را آغاز کرد. در خارج از ایالات متحده نیز سری بازی های مدیریت فوتبال championship manager ایدوس موفقیت خوبی کسب کرد. اما Eidos به این هم بسنده نکرد و تصمیم گرفت سری هم در زمینه بازی های چند نفره آنلاین در آورد و بازی age of Canon را برای pc منتشر کرد. در نیمه پایانی سال جاری این شرکت به شماره جدید بازی مهاجم مقبره یعنی underworldو موفقیت چند باره لارا کرافت بسیار دل بسته است. البته این بار Eidos با عبرت گرفتن از عدم موفقیت بازی قبلی این سری یعنی Legend که فقط برای xbox360 منتشر شد، اعلام کرده است نسخه «دنیای زیرزمینی» برای تمام پلاتفورم ها منتشر خواهد شد.
infograms (atari)
درآمد: 459 میلیون دلار
سود- زیان : 81 میلیون دلار
اینفوگرامز با وجود سرمایه کلانی که در اختیار دارد و حتی درآمد خوبی که در سال گذشته به دست آورد، باز هم در ردیف شرکت های مغبون سال گذشته میلادی آورده شده است . این شرکت دو زیرمجموعه دارد: atari europe و atari,inc که اولی در ایالات متحده مستقر است. نکته جالب در مورد اینفوگرامز و متفاوت با سایر شرکت های ذکر شده در این مقاله آن است که این شرکت بخش اعظم درآمد خود را (حدود 80 درصد) از بازارهای مصرف اروپا و آسیا کسب کرده است. این شرکت کار خود را با انتشار بازی های ساخته شده توسط شرکت نامکو برای پلی استیشن 2 شروع کرد؛ بازی هایی چون «دراگون بال زد» و «ناروتو» از این جمله بودند. پس از خرید آتاری در بهار امسال هم عناوینی چون «نوروینترنایتز» و «گودزیلا» از سوی اینفوگرامز به بازار آمدند. آخرین دستاورد این شرکت نیز که ماه گذشته منتشر شد، شماره جدید بازی «تنها در تاریکی» بود. با وجود سال نه چندان موفقیت آمیزی که اینفوگرامز از نظر مالی پشت سر گذاشت، مقامات این شرکت در گزارشی که از عملکرد مالی خود منتشر کرده اند، اظهار امیدواری نموده اند که تا 18 ماه دیگر اینفوگرامز به دوران طلایی گذشته خود بازگردد.
disney
درآمد: 2593 میلیون دلار
سود- زیان : 702 میلیون دلار
بخش توسعه و انتشار بازی دیسنی درواقع زیرمجموعه ای از دپارتمان تولیدات رسانه ای این شرکت است. این موضوع باعث شده است پیشرفت این بخش با دشواری بسیار و به کندی انجام شود. اما از سوی دیگر وسعت و سابقه دیسنی و تنوع محصولات رسانه ای این شرکت، موجب می شود دست بازی سازان آن برای ساخت عناوین محبوب باز باشد. از جمله این بازی ها بازی «دزدان دریای کارائیب: آخر دنیا» بود که بر اساس فیلمی به همین نام ساخته شده توسط شرکت دیسنی تولید و عرضه شد و فروش خوبی هم داشت. موفقیت عمده این شرکت مربوط به بازار داخل ایالات متحده می شود. دیسنی با عرضه بازی هایی که به طور خاص مورد توجه نوجوانان آمریکایی قرار دارد و بر اساس شخصیت های کارتونی و سینمایی آمریکا ساخته شده، توانسته است درآمد سرشاری از داخل کشور کسب کند. در سال 2008 هم استودیوی بازی سازی دیسنی با تولید بازی turok و با استفاده از برند «تاچ استون»، برای نخستین بار وارد عرصه بازی های نسل جدید شد. مهم ترین برنامه آتی دیسنی ادغام دو شرکت «گروه اینترنتی والت دیسنی» و «استودیوهای بازی سازی دیسنی» و تشکیل مجموعه ای جدید با نام «گروه رسانه ای دیسنی» است. اما اینکه آیا این رویداد بر روند بازی سازی این شرکت تأثیر مثبت خواهد داشت یا خیر، در آینده معلوم خواهد شد.
squre – enix
درآمد: 606 میلیون دلار
سود- زیان: 167 میلیون دلار
گرچه «اسکوئیر انیکس» در فهرست ما از نظر درآمد در رتبه چهاردهم قرار دارد اما از نظر سود مقام هفتم را به خود اختصاص داده است و این نشان از زیرکی و هوشمندی صاحبان این شرکت بازی سازی ادغام شده در بازار فشرده و تنگاتنگ بازی های ویدئویی دارد. سال گذشته این شرکت تمرکز خود را بر تولید بازی برای دستگاه های همراه معطوف کرد. در این سال هم عنوان فاینال فانتزی همچنان بر تمام عناوین دیگر شرکت اسکوئیر انیکس سایه انداخته بود و آنها را تحت الشعاع خود قرار داده بود. از جمله برای کنسول ds نینتندو شماره دوازدهم فاینال فانتزی با عنوان «بال های از گور برخاسته» و فاینال فانتزی 4 (فقط در ژاپن) منتشر شد. برای کنسول دستی PSP هم عناوین فاینال فانتزی: نبرد شیرها، فاینال فانتزی یک: یادبود سالیانه، فاینال فانتزی دو: یادبود سالیانه و همین طور فاینال فانتزی هفت با عنوان core crisis منتشر شد. در حوزه بازی های آنلاین هم اسکوئیر انیکس با جذب بیش از 500 هزار مشترک برای نسخه mmorpg فاینال فانتزی 4، موفق نشان داد. با این حال میزان در آمد این شرکت ادغامی درهر سه حوزه بازی های آفلاین، آنلاین و موبایل کاهش داشت. در سال آینده این شرکت به بازی هایی چون فاینال فانتزی 13 برای PS3 وinfinite undiscovery دل بسته است تا این بارهم درآمد و هم سود خوبی کسب کند.
capcom
درآمد: 521 میلیون دلار
سود- زیان: 117 میلیون دلا ر
«کپ کام» با وجود اینکه به هیچ وجه از امکانات و وسعت شرکت های بزرگی چون EA و یا حتی Take two برخوردار نیست، اما توانسته است همچنان موقعیت خود را به عنوان یک سازنده و ناشر موفق بازی حفظ کند. درآمد نیم میلیارد دلاری این شرکت از قبل بازی های ویدئویی خانگی در عرض یک سال، مبین این امر است. شاید یکی از علل این موفقیت خارق العاده، سابقه کپ کام و استفاده بهینه از بازی هایی باشد که محبوبیت بسیاری نزد بازی کنندگان قدیمی دارد. مگامن، استریت فایتر و رزیدنت اویل از جمله عناوینی هستند که می توان فروش هر نسخه جدید از آنها را تضمین شده دانست. فقط نسخه بازسازی شده رزیدنت اویل 4 برای ویی بیش از یک میلیون نسخه در جهان فروش کرد. نسخه umberella chronicles آن هم در همین حدود فروش داشت.
حتی این شرکت توانست برای کنسول PSP که معمولا آمار فروش بازی بالایی را به خود اختصاص نمی دهد، فروش باور نکردنی دو میلیون نسخه را برای بازی monster hunter freedom2 به ثبت برساند. هم زمان کپ کام در عرصه تولید بازی برای PlayStation3 و Xbox 360 هم فعال بود و با عناوینی چون «سیاره گمشده» و «شیطان نیز می گرید 4» حضور و لیاقت خود اثبات کرد. برنامه های کپ کام برای انتهای سال جاری شامل تولید نسخه جدید بازی های «بایونیک کوماندو» و «استریت فایتر 4» برای کنسول های نسل جدید و همچنین عرضه یک بازی تازه به نام dark void می شود.
thq
درآمد: 1031 میلیون دلا ر
سود- زیان: 35 میلیون دلار
بیلان مالی این شرکت در سال گذشته تفاوت چندانی نکرد و از این نظر حدودا سال بی تلاطمی را پشت سر گذاشت. گرچه نباید هم از نظر دور داشت که باز هم سیاست های مدیران thq در به سودرسانی این شرکت با ناکامی مواجه شد. البته آنان به موفقیت هایی هم در این سال نائل شدند که مهم ترین آن توافق با کمپانی دیسنی پیکسار و کسب حق استفاده از شخصیت های کارتونی این شرکت ها و نیز خرید حق امتیاز سری بازی های کشتی کج smak down و raw بود. در واقع با اتکا به همین موفقیت ها هم بود که thq در سال گذشته موفق به فروش بیش از 2/8 میلیون نسخه بازی شد که رقمی تحسین برانگیز برای هر شرکت بازی سازی محسوب می شود. از سوی دیگر، تعداد عناوین ناموفق و شکست خورده thq هم در این سال کم نبود.
juiced2 و stuntman دو تا از این بازی ها بودند که عرضه نابهنگام شان در شلوغ ترین فصل سال هم مزید بر علت باشد تا در میان دریای بازی های خوب دیگر کاملا از نظر دور بمانند و فروش مطلوبی نداشته باشند. اما thq عناوین خوب و موفقی هم در این سال داشت. اگر از بازی اقتباسی ناموفق wall-e که بر اساس یک فیلم انیمیشن از پیکسار ساخته شد، بگذریم، دو بازی ادامه ای آن یعنی saints row2 و red faction (که موفقیت خیره کننده ای روی PS2 داشت) خیلی خوب توجه و رضایت بازی کننده ها را جلب کردند. در فرصت باقی مانده از سال جاری هم thq به دو بازی de blob و darksiders بسیار امید بسته است. دست اندرکاران thq اعلام کرده اند که قصد دارند با سرشکن کردن هزینه ها (از جمله تعدیل نیروها) و تلاش بیشتر برای بهبود روند عرضه بازی ها و تسریع آن در سال آتی، این شرکت را پس از چند سال بار دیگر به مرحله سودرسانی برسانند.
Take two interactive
درآمد: 1329 میلیون دلار
سود- زیان: 38/5 میلیون دلار
پس از کاهش درآمد شدیدی که «تیک تو» در سال های 2006 و 2007 تجربه کرد، در سال جاری موفق شد سرمایه خود را 41 درصد افزایش داده و به رقم بی سابقه 329/1 میلیارد دلار برساند. با این حال باز هم نتوانست علامت منفی پشت میزان سود و زیان کارنامه مالی خود را حذف کند. امسال 7 عنوان برتر Take two رقم فروش 1/6 میلیون نسخه را در جهان به ثبت رساندند. در این سال تیک تو دردسرهای زیادی را از سر گذراند؛ از مشکلات این شرکت در بازار سهام گرفته تا انتقادات فراوانی که از سوی رسانه ها و مجامع مختلف به نسخه آخر بازی GTA یعنی «سان آندریاس» وارد شد؛ بازی ای که لقب پرفروش ترین بازی در تاریخ ایالات متحده را یدک می کشد و با وجود تمام ایرادات وارد به آن سود بسیار خوبی از محل فروش برای کنسول های xbox360 و PS3 نصیب تیک تو کرد. درست است که نسخه چهارم «سرقت بزرگ با خودرو» بر سایر عناوین عرضه شده توسط Take two در سال جاری کاملا سایه انداخت، اما به هر حال این شرکت عناوین قابل اعتنای دیگری هم در این سال منتشر کرد.
که شاید یکی از مهم ترین آنها سری بازی های ورزشی 2k چون NBA,mlb و nhl باشد. واحد 2k این شرکت در سال 2008 توانست با عرضه بازی های کودکانه، شاد و ساده خصوصا برای کنسول Wii موفقیت خوبی داشته باشد. یکی دیگر از کارهایی که Take two در سال جاری کرد، انتشار یکی از عناوین بزرگ خود یعنی «بایوشاک» برای پلی استیشن3 بود. از سال 2007 تیک تو وارد یک جریان ناخواسته با الکترونیک آرتز شده است؛ به طوری که مداوما EA پیشنهاد همکاری می دهد و تیک تو رد می کند. اما تحلیل گران بازی پیش بینی می کنند تا پایان سال جاری یا اوایل سال بعد بالاخره Take two تسلیم پیشنهادهای وسوسه آمیز «ریچیتیلو» خواهد شد و با این شرکت قرارداد خواهد بست. در صورت تحقق این امر، این شرکت تازه تاسیس ادغامی خواهد توانست از شرکت ادغامی دیگر یعنی «اکتیویژن بلیزارد» پیشی بگیرد و به بزرگ ترین شرکت بازی سازی جهان تبدیل شود. باید منتظر ماند و دید.

منبع : اخبار فناوری اطلاعات  تاریخ : 29   آبان   1387  شاخه : بازی